Waar denk jij aan bij typisch Noord-Hollands? Uitgestrekte weilanden, windmolens en Amsterdam? Logisch. Maar wat is eigenlijk typische Noord-Hollandse kunst? We vroegen het kunsthistoricus Aart van der Kuijl (1956). “Ik val meteen maar met de deur in huis, typisch Noord-Hollandse kunst bestaat niet”, begint hij.

“Of je moet het hebben over topografisch getinte kunst die het Noord-Hollandse landschap, de steden en dorpen in beeld brengt”, vervolgt de kunsthistoricus. Noord-Holland, ooit onderdeel van het gewest Holland, bestaat natuurlijk pas sinds 1814. In de online versie van de Provinciale Atlas van Noord-Holland kun je wat dat betreft je hart ophalen. Maar pas op! Want als je in deze beeldcollectie van 82.000 objecten groot duikt, ben je zo een paar uur verder. Althans, dat overkwam mij al een aantal keer. De tekeningen, prenten, kaarten en foto’s laten zien hoe Noord-Holland zich heeft ontwikkeld.”

Een top drie van Noord-Hollandse kunstenaars, kun je die benoemen?

“Een top drie is echt onmogelijk. Grote Noord-Hollandse kunstenaars. Tja. Wie kent bijvoorbeeld nog de vroegst bekende topkunstenaar Claus of Klaas Sluter, werkzaam eind veertiende, begin vijftiende eeuw. Je kunt hem eigenlijk in een adem noemen met zijn neef, Klaas van de Werve. Ze kwamen beiden uit Haarlem en werkten als hof-beeldhouwer voor Filips de Stoute in het Kartuizerklooster Champol (nu Frankrijk, toen het Bourgondische Rijk). En niet te vergeten de schilder en grondlegger van de Nederlandse schilderkunst: Geertgen tot Sint-Jans. Hij was werkzaam in Haarlem in de laat vijftiende eeuw. Volgend jaar komt er overigens een boek van mij uit over deze laatstgenoemde kunstenaar.”

Is er iets wat Noord-Holland onderscheidt van andere provincies?

“Als er iets is wat Noord-Holland onderscheidt van andere provincies, dan denk ik aan de enorme dichtheid van het aanbod van hoogwaardige beeldende kunst, met als zwaartepunt Amsterdam. Hier vind je belangrijke beeldende kunstopleidingen, zoals de Rietveld Academie, de Rijksakademie van Beeldende Kunsten en de Ateliers. Belangrijke kunstbeurzen als de Unseen Photo Fair, Amsterdam Art Fair, de PAN en the Affordable Art Fair, vind je ook in de hoofdstad.”

Is er in Noord-Holland een boegbeeld voor kunst?

“Een boegbeeld van kunst per provincie? Daar geloof ik niet in. Ik ben wars van heldendom; het is nu eenmaal geen kwestie van de beste prestatie neerzetten, zoals in het geval van Max Verstappen in de autosport of Tom Dumoulin in de wielersport. Wel vind ik op het gebied van het tonen van moderne en actuele kunst het Stedelijk Museum het boegbeeld van de Noord-Hollandse kunstinstellingen.”

Aart van der Kuijl (1956, Haarlem) is kunsthistoricus en werkzaam als auteur, adviseur en tentoonstellingsmaker. Als journalist werkte hij lange tijd voor de kunstredactie van het Haarlems Dagblad en daarnaast voor enige kunsttijdschriften. Hij is oud artistiek directeur van kunsthal De Vishal in Haarlem. Momenteel is hij als curator beeldende kunst werkzaam in het provinciehuis Noord-Holland te Haarlem waar hij de Dreefexposities samenstelt.

Must see Musea volgens Aart

1. Stedelijk Museum Amsterdam
2. Rijksmuseum Amsterdam
3. Huis Marseille, Amsterdam
4. Foam, fotografiemuseum
5. Frans Hals Museum, Haarlem
6. Teylers Museum, Haarlem
7. Beeld en Geluid Instituut, Hilversum
8. Stedelijk Museum Alkmaar
9. Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam
10. Cobra Museum, Amstelveen
11. Het Noord-Hollands Archief, locatie Jansstraat, Haarlem
12. Last but not least: provinciehuis Noord-Holland

Achtergrondinformatie Expositie ‘Still Going Strong’

De expositie Still Going Strong gaat over de geschiedenis en huidige collectie van de Haarlemse kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co. De kunsthandel bestaat 180 jaar en werd in 1838 opgericht. De huidige eigenaar is Willem de Winter, bekend als expert schilderkunst van het tv-programma Tussen Kunst en Kitsch. Bezoekers worden meegenomen in de rijke historie van deze kunsthandel. Het destijds Amsterdamse bedrijf, gevestigd aan het Rokin 78-80, verkocht in de beginjaren werk van belangrijke kunstenaars zoals Vincent van Gogh, Gustave Courbet, Johan Bartold Jongkind en George Hendrik Breitner. Twintig jaar geleden verhuisde de kunsthandel naar Haarlem. Vanwege bovengenoemd jubileum is er nu een Dreefexpositie aan gewijd. In de reeks ‘Dreefexposities’ wordt onder meer aandacht besteed aan werk van Noord-Hollandse kunstenaars en de kunstcollectie van de provincie Noord-Holland. De expositie is tot en met 26 oktober te bezichtigen op werkdagen van 09.00-17.00 in het provinciehuis (Paviljoen Welgelegen), Dreef 3 in Haarlem. De toegang is gratis.